1) Düz Uyak : Dizelerin aa,bb,cc ....... şeklinde uyakianmasıdır. (Divan edebiyatındaki mesnevinin
uyaklanışma benzer; ancak şiirin sadece beyitlerden oluşması gerekmez.)
Bir taze bahar âlemi seyretti felekte a
Mevsim mütehayyil, vakit akşamdı Bebek'te; a
Akşam......Lekesiz, saf, iyi bir yüz gibi akşam.... b
Tâ karşı bayırlarda tutuşmuş iki üç cam, b
Yahya Kemal
2) Çapraz Uyak : Dört dizeli bentlerde, her dörtlüğün birinci ve üçüncü, ikinci ve dördüncü dizelerinin kendi aralarında uyaklanmasıyla oluşur.
Uyak Düzeni : abab-cdcd-efef-..............şeklindedir.
Belki bugün bu yaşta tekrar olunmaz, a
İlk aşk gecesinin masum yeminleri, b
Fakat nerde ilk öpüşün verdiği haz? a
Saadet bilmiyorum o hazdan gayri. b
3) Sarma Uyak : Dört dizeli bentlerde birinci ve dördüncü, ikinci ve üçüncü dizelerin kendi arasında uyaklanmasıyla oluşur.
Uyak düzeni : abba-cddc-effe-.........şeklindedir.
Her şey yerli yerinde; ha vuz başında servi, a
Bir dolap gıcırdıyor uzaklarda durmadan, b
Eşya aksetmiş gibi tılsımlı bir uykudan, b
Sarmaşıklar ve böcek sesleri sarmış evi. a
NOT : Edebiyatımıza Batı'dan gelmiş ve kendine özgü uyaklanışı olan iki nazım biçimi daha vardır. Bunlar İtalyan edebiyatı kaynaklı olmakla birlikte bize, Fransız edebiyatının etkisiyle geçmiştir.
SONE : abba-abba-ccd-eed (14 dizeden oluşur.) T
TERZA-RİMA (ÖRÜŞÜK UYAK) : aba - bcb - cdc - ded.........e
Dersnotlari