Hazırlık
1. Tartışmanın olmadığı bir hayat düşünülemez. Tartışma demokrasinin gereklerinden biridir. Lehte ve aleyhte karşılıklı düşünceleri ortaya koymak, problemlere cevap ve çö¬züm bulmak, zamana bağlı olarak değişen doğru, iyi ve güzeli birlikte bulmak için tanış¬mak gerekir. İnsanlar, diğer insanların düşüncelerini bu yolla öğrenirler. Bu sayede kendi düşüncelerini geliştirme fırsatı bulurlar.
1. 1)'n sorunu çözüme ulaştırmak için, o sorunu tartışmak gerekir. Tartışma esnasında kişi, kendi düşüncelerini savunurken karşı tarafın düşüncelerini de öğrenme fırsatı bulur ve sorunun çözümü için uğraşılır. Sorunların tartışılmadan, konuşulmadan çözülmesi mümkün değildir. Burada tartışmadan kasıt, laf dalaşı ya da çekişme değildir. Tartışma, karşılıklı saygı ve hoşgörüye dayalı olarak gerçekleştirilirse amacına ulaşır. Sorunların çözümü, ortaya daha yapıcı sonuçların çıkması tartışmayla mümkündür.
3. Doğruların ortaya çıkması için, farklı düşüncelere ihtiyaç duyulur. Farklı düşünce¬ler, konuya farklı açılardan bakılmasını sağlar. İnsanların farklı açılardan konuya yaklaş¬maları, düşüncelerini dile getirmeleri sayesinde daha güçlü düşünceler ortaya çıkar. Os¬car Wılde "Herkes benim gibi düşünürse yanılmış olmaktan korkarım." derken düşünce ayrılıklarının kişiyi doğruya götürmedeki önemini ifade etmeye çalışmaktadır. Kısaca söylemek gerekirse, doğruları ortaya çıkarmanın yolu "tartışma"dan geçer.
4. Televizyondan bir tartışma programı izleyip, bu tartışmanın konusunu ve na¬sıl yapıldığı sınıf içerisinde paylaşınız.
İnceleme
1. Bu tartışma, farklı görüşlere sahip kişilerin konu ile ilgili düşüncelerini bildirmele¬ri, savunmaları; problemlere cevap ve çözüm bulmaları amacıyla düzenlenmiştir.
2. Tartışmada başkanın, konuyu ortaya koyup sınırlaması, konuşmacıların konu dışına çıkmalarını ve konuyla ilgili olmayan konuşmalarını engellemesi, konuşmacıların birbi¬rini suçlamaya yönelik konuşmalarına izin vermemesi, tartışmanın kurallarına uygun yü¬rütülmesini ve bir sonuca ulaşılmasını, bu sonucun da bir rapor haline getirilmesini sağ¬laması gerekir.
3. Tartışmada konuşmacılar; konuşma kurallarına, verilen zamana ve sıraya uymalı, söylenilenleri dikkatle dinlemeli, başkanın izni olmadan konuşmamalı, konuşan kişinin sözünü kesmemeli ve konu dışına çıkmamalı, hoşgörüyü elden bırakrriamalıdır. İyi bir ko¬nuşmacı, karşısındakinin sözünü keserek hemen savunmaya geçmez ve konuşulanları kendi bilgileriyle karşılaştırarak sonuca ulaşır.
4. Eğer tartışmacılar düşüncelerini yazılı olarak ifade etselerdi, dil ve anlatım bakımın¬dan daha kusursuz bir metin ortaya çıkardı; çünkü insanlar kendilerini konuşarak ifade ederken yazılı anlatıma göre daha fazla anlatım bozukluğu yaparlar. Yazılı anlatımda ki¬şi; anlatımda, yazımda ve noktalamada yanlış yapmamaya ya da yazısını kontrol ederek yanlışlarını düzeltmeye çalışır. Sözlü anlatımda ise böyle bir önceden hazırlık olmadığı için dil yanlışlıkları yapılabilir.
5. "Türkçe'nin kuşatılması konusunda pek çok tespitlerim olmuştu,"
6. Metinde; imla ve terim birliği, yabancı dillerin Türkçeye etkisi, Türkçenin gelişme¬sini sağlamak için yapılacak çalışmalar gibi güncel ve tartışılabilir konular üzerinde du¬rulmuştur.

Tartışmada ele alınacak konunun güncel olması, tartışılacak yönlerinin bulunması, farklı düşünce ve dikkatlerle yorumlanmaya olanak sağlaması gerekir.







1.ETKINLIK



• Tartışmalarda dil, düşünceler olduğu gibi ifade edildiği için, "göndergesel işlev"de kullanılır.
- "İlk olarak sözü ilk konuşmacı sayın Zeynep Korkmaz'a bırakıyorum".
- "Her dil, içinde bulunduğu şartlara göre birtakım gelişmeler kaydeder."





2.ETKINLIK


ANIATIMDA AÇIKLIK
Cümlede, duygu ve düşüncelerin kolaylıkla anlaşılabilecek bir biçimde ifade edilme¬sine açıklık denir. Diğer bir ifadeyle, bir cümledeki yargıdan birden çok anlam çıkarılma¬masıdır.
Cümlede açıklığı bozan birçok sebep vardı!: Bunlardan biri, kelimenin cümle içinde, bulunması gereken yerden başka bir yerde bulunmasıdır. Böyle durumlarda anlam belir¬sizleşir; düşünülenin dışında başka bir anlam ortaya çıkar. Hatta söz, hiç anlaşılmayabi¬liı: Bu durumu örneklerle açıklayalım:
"Cesetler çok denizde kaldıkları için şişmiş. "cümlesinde "çok" kelimesi, bulunması gereken yerde değildir. Eğer "çok" kelimesi. "denizde" kelimesinden sonra getirilirse, cümlenin anlamı berraklaşır.
"Yeni durağa gelmiştim. "cümlesinde de, "yeni" kelimesi yerinde kullanılmadığı için. "yeni durağa gelmek" ve "durağa yeni gelmek" gibi iki anlam belirmektedir. Anlatımda açıklık ilkesine aykırı olan bu durum, "yeni" kelimesi, "durağa" kelimesinden sonra kul¬lanılırsa giderilmiş olur.
Anlatımda açıklığı bozan durumlardan biri de virgül (,) işaretinin yerinde kullanılma¬masıdır. "Biraz hava almak için dışarı çıktım. " cümlesinde buna benzer bir yanlışlık ya¬pılmıştır: "Biraz" kelimesi hem "hava" kelimesinin sıfatı, hem de "çıkmak" fiilinin zarfı gibi görünmekte ve bu durumda cümleden, "biraz hava almak" ve " biraz dışarı çıkmak" gibi iki anlam çıkmaktadır. Virgül (,) işareti, ya da "için" kelimesinden sonra kullanıla¬rak, buradaki anlatım bozukluğu şu iki şekilde giderilebilir: 1. Biraz, hava almak için dı¬şarı çıktım. 2. Biraz hava almak için, dışarı çıktım.
"Kadın arkadaşına dert yanıyordu." cümlesinin anlamını kolaylıkla anlaşılamamak¬tadır: Çünkü, kadın mı arkadaşına dert yanıyordu yoksa bir başkası mı kadın arkadaşına dert yanıyordu, açıkça belirtilmem ektedir: Bu da, özne olan "kadın" kelimesinden sonra virgül (,) kullanılmamasından kaynaklanmaktadır.

ANLATIMDA AKlCILIK
Sözlü ve yazılı anlatımın her türünde, söyleniş ya da okunuşu çok kolay ve rahat sürdürebilme özelliğine, akıcılık denir. Konuşurken, yazarken akıcılığı sağlamak için hem seçilen sözlerin fonetik özelliğine hem de cümlelerin özentiye kaçmadan kurulmasına dik¬kat edilmelidir. Anlatılan düşünce ve duyguların kolayca sezilebilir soydan oluşu, akıcılı¬ğa yardım eder. Anlayışı zorlayan birtakım hayaller, çok uzun ve karmaşık cümleler dile takılabilecek kelime kullanımı, akıcılığa aykırı durumlardır. Bunun yanında, cümleyi oluşturan kelimeler arasındaki bir uyumsuzluk, hatta noktalama işaretlerinin yerinde kul¬lanılmaması da akıcılığı önleyen nedenler arasında sayılabilir.
Akıcılık için, kelime, cümle ve fikirlerin birbiriyle kaynaşması sağlanmalı, akışı bozan söylenişi güç seslerden; kelime tekrarlarından ve aynı anlama gelen kelimelerin bir ara¬da kullanılmasından kaçınılmalıdır. Akıcı bir cümle dinleyeni ve okuyanı sıkmaz.
"Timur; Anadolu 'yu baştan sona yakıp yıktıktan ve yüz binlerce Türk'ü kılıçtan geçi¬rip çekildi. "cümlesi, bozuk bir anlatım olduğu için akıcı değildir: Eğer bu cümle, "Timur Anadolu 'yu baştan sona yakıp yıktıktan ve yüz binlerce Türk 'ü kılıçtan geçirdikten sonra çekildi" şeklinde düzeltilirse akıcılık sağlanmış olur.
"Bir kırtasiyeden defter ve kalem ve sildi aldım. " cümlesinde de, bağlaçların gereksiz yere kullanılması, cümlenin akıcılığını bozmuştur
ANLATIMDA YALINLIK
Düşüncenin, gösterişe kaçmadan, herkesin anlayabileceği bir açıklıkla anlatılmasına yalınlık denir. Yalınlıkta esas olan, sözün süssüz, kısa; anlamın da güçlü ve kesin olması¬dır:
"Dil ile düşünce arasındaki ilişki yüzyıllardır dilbilimci, felsefeci ve öteki bilim adam¬larını uğraştırmaktadır. "
"Öğrenimden kazancınız. daha iyi ve daha akıllı olmaktır. "
"Epik tiyatroda seyirciye olaylar anlatılır "
Yukarıda örnek olarak verilen cümleler, anlatım açısından yalındır; çünkü bu cümle¬lerde gereksiz, süslü ifadelere yer verilmemiştir.
Cümlede yalınlığı bozan nedenlerin başında, etki ve inandırma gücü artsın diye kulla¬nılan yaldızlı süslü sözler gelmektedir. Bu süslü ifadeler daha çok "sanatlı yazmak hevesinden doğmaktadır. Doğallıktan uzak olan bu yapmacık durum, zamanla zararlı bir alış¬kanlık haline dönüşmektedir. Bunun yanında, kurulan uzun cümleler ve birtakım karışık duygu ve düşünceler de yalınlığı olumlu yönde etkileyen unsurlar arasında sayılabilir
"Vapur şafaktan atik davranarak, güzel İstanbul'u geride bırakarak, ilk bakışta bir fa¬renin basit resmini andıran Marmaya 'ya geçmişti."

Bu cümle yalın değildir; çünkü burada, anlatılmak istenen düşünceyi bir anlam derin¬liği ve inceliği katmayan gereksiz benzetmeden yer verilmiştir: Gereksiz ifadeleri çıkara¬rak cümleyi, yalın duruma şöyle getirebiliriz:
"Vapur; şafaktan önce, İstanbul 'u geride bırakarak Marmara 'ya geçmişti. "
(Türk Dili - Anlatım, Mustafa Özkan, Osman Esin, Hatice Tören, Filiz Kitabevi, İst.,2oo1)

. Metinde dil göndermesel işlevde yani düşünülenlerin olduğu gibi ifade edilmesi yoluyla kullanıldığı için metnin anlatımında da seçilen ifadelerin dinleyici (okuyu¬cu) tarafından daha kolay anlaşılabilmesi için açık, akıcı ve yalın olmasına dikkat edilmiştir.



•
•




ANLAMA YORUMLAMA


3.ETKENLİK


• Güncel bir konu belirleyiniz
• Belirlenen konuda, iki karşıt fikir ortaya koyunuz.
• Fikirleri sınıfta paylaşınız .
• Farklı duygu değerleriyle yapılan tartışmalar hem tartışmaya katılan hem de tartışmayı izleyenleri etkileyeceği için tartışmanın karşılıklı saygı ve hoşgörü içinde gerçekleştirilmesi gerekir.




4.ETKİNLİK


TARTIŞMA
Eskiden münakaşa adı verilen tartışma, belli bir konunun, olumlu ve olumsuz yönle¬rini üzerinde durarak gerçek nedenleri ortaya çıkarmak için yapılan karşılıklı konuşma¬dır.
Karşılıklı olarak düşüncelerin ortaya konulduğu tartışmada hedef, gerçeğe ulaşmak¬tır. Haklı ve doğru olanı bulmaktır. Bunun için tartışan taraflar, birbirlerinin düşüncele¬rindeki zayıf ve yanlış noktaları belirlemeye çalışırlar. Zayıf ve yanlış düşünceleri bulan ve çürüten kişi, tartışmadan başarılı çıkabilmek için, bunların sağlam ve doğru olanları¬nı ortaya koymak zorundadır
Demokrasinin geliştiği uygar toplumlarda çok sık rastlanan tartışma türündeki konuş¬malarda esas, birbirinin düşüncesine saygılı olmaktır Birbirine hakaret etmemek ve kü¬çültücü hareketlerde bulunmamaktır. Tartışmalarda söylenenleri sabırla ve sinirlenmeden dinlemek gerekir. Bu, aynı zamanda tartışmadan başarılı çıkmanın da gereğidir: Çünkü kızan, bağıran ve uygunsuz hareketlerde bulunan taraf, genellikle yenilmiş sayılır.

'Tartışma her konuda yapılabilir Bir kitap, bir makale, bir film, bir tiyatro oyunu, bir günlük olay veya toplumu yakından ilgilendiren bir ana mesele, tartışma konusu olarak seçilebilir. Fakat önemli olan, tartışmacıların, tartışılan konu üzerinde, en azından genel bir bilgiye sahip olmalarıdır. Bilinmeyen bir konunun tartışması yapılamaz. Tartışılsa bi¬le, somut bir sonuca ulaşılamaz.
Tartışmacıların uyması gereken başlıca kurallar ise şunlardır:
a. Karşı tarafın konuşması dikkatle dinlenmelidir Böylece karşıdakinin zayıf ve yan¬lış görüşleri belirlenebilir; buna göre savunma yapılabilir.
b. Sakin, normal, heyecansız bir sesle konuşulmalıdır: Konuşmayı herkes işitebilmeli¬dir
c. Sabırlı ve hoşgörülü olmalıdır. Sert ve kıncı hareketlerde bulunmak, kişiliklere sal¬dırmak, hakaret etmek, tezimizi zayıflatır.
ç. Herkes tarafından doğruluğu kabul edilen düşünce ve bilgiler üzerinde ısrar etme¬lidir. Basit bilgileri tekrarlamaktan kaçınmalı, orijinal ve çarpısı örneklerle ilgi çekmeye çalışmalıdır.
d~ Konu dışına kesinlikle çıkılmamalıdır.
e. Eleştiriler belirlenerek cevaplandırılmalıdır Cevapsız kalan eleştiriler; haklılık ka¬zanarak, karşı tarafı zor duruma düşürür.
f Konuşma, sade bir dil, açık ve duru bir anlatımla yapılmalıdır.
g. Nezaket ve saygı kurallarına tartışma süresince uyulmalı, sonuç saygı ile karşılanmalıdır
'Tartışmalar toplu yapılırsa, Forum, Panel, Sempozyum, Açık Oturum ve Münazara gibi isimler alır.
MÜNAZARA
Bir konunun olumlu ve olumsuz yönlerinin iki grup arasında karşılıklı olarak tartışıl¬masına münazara denir. Münazaraya tartışı ve ayrışma gibi isimler de verilmektedir. Münazara, bir anlamda konuşma yarışmasıdır. Münazarada önemli olan doğruyu ortaya çıkarmak değil, tezimizi en iyi biçimde savunmaktır.
Münazara, özellikle okullarda öğrenciler arasında uygulanan bir sözlü kompozisyon türüdür. Münazara yolu ile Öğrencilerin, araştırma, konuşma ve eleştiri yetenekleri ile düşüncelerini düzenli bir biçimde açıklama becerilerinin geliştirilmesine çalışılır
Münazaranın Hazırlanması:
Münazara, üçer veya dörder kişilik iki grup arasında yapılır. Önce münazara grupla¬rında yer alacak öğrenciler belirlenir Gruplardan birine konunun olumlu yönü, birine de olumsuz yönü savunulması için verilir. Mesel§., "Toplumun ekonomik yönden kalkın¬masında sanayi önemlidir" tezi bir gruba, münazara konusu olarak verilir
Gruplar münazara konuları üzerinde araştırma ve inceleme yaparlar. Grup üyeleri konunun çeşitli yönlerini aralarında bölüşürler. Bu iş bölümünden sonra her biri, konu
larında yetkili kişilerle görüşürler; kitap, gazete ve dergileri okurlar; kendi, bilgi, görgü ve düşüncelerini belirlerler. Bu çalışma sonucunda bir araya gelerek, elde ettikleri savun¬ma malzemesini gözden geçirirler Gereksiz olanları atarlar. Kalan malzemeyi bir sıraya koyarlar:
Münazara belirtilen günde yapılır. Münazara başlamadan önce, öğretmenlerden veya öğrencilerden üç veya beş kişilik bir jüri seçilir: Münazara, bu jürinin önünde yapılır Ko¬nuşmaya önce hangi grubun başlayacağı, konuşmaların süresi, konuşmaların hangi yön¬lerden, nasıl değerlendirileceği, jüri tarafından belirlenir: Bu kuralların uygulanması ile ilgili denetimi de jüri yapar.
Grup temsilcileri, karşılıklı olarak söz alıp tezlerini savunurlar. Konuşmalar konuş¬macı sayısına göre, genellikle 5 - 7 dakika ile sınırlandırılır Konuşmalar sırasında karşı taraf dikkatle dinlemeli ve notlar alınmalıdır. Bir sonraki konuşmacı, kendinden önce ko¬nuşanların tezlerini çürütmeye çalışmalıdır Konuşmaların tamamlanmasından sonra, grup başkanları, 10 dakika ile sınıflandırılan birer konuşma daha yaparak, karşıt grubun konuşmalarına cevap verirler Münazara başlarken ilk sözü hangi grup almışs: grup başkanlarının konuşmalarına geçilince, ilk sözü öteki grup başkanı alır Böylece gruplar arasında konuşma eşitliği sağlanmış olur. Konuşmacılar birbirlerine, jüriye ve dinleyici¬lere saygılı olmalıdırlar.
Jüri, konuşmaları şu yönlerden değerlendirir:
a. Ses tonu ve vurgulamalar: Ses tonu ve vurgulamalara dikkat edilir Mümkün oldu¬ğu kadar kağıda bakmadan konuşma lazımdır. Konuşmayı monoton bir tempoda sürdür¬mek dinleyicileri sıkar. Konunun gelişimine göre, ses tonunda değişmeler yapmak gere¬kil: Gereksiz yere bağıran, ses tonunu yükselten kişiler, jüriyi olumsuz etkiler.
b. Tezin savunulması: Konunun hazırlanmasına, inandırıcı bir biçimde ortaya konul¬masına, savunulan orijinal düşünce ve görüşlere ve belirtilen örnek ve kanıtlara dikkat edilir. Bu bölümde, tezimizle ilgili ortaya konulan görüş ve kanıtlar kadar, karşı tarafın görüş ve kanıtlarının çürütülmesi de değerlendirilir.
c. Konuşma becerici: Kullanılan kelimelere, kelimelerin doğru veya yanlış kullanımı¬na, cümle kuruluşuna, cümleler arasındaki bağlantıya ve anlatıma dikkat edilir. Münaza¬ralarda açık. sade bir anlatım kullanmalıdır: Seviyeli ve ciddi olmaya dikkat etmelidir: Ar¬go ve müstehcen sözler kullanmamalıdır. Düşünceleri kesin ve inandırıcı bir dille ortaya koymaya büyük özen göstermelidir.
ç. Jest ve mimikler: Münazaralarda davranışların da önemli rolü vardı ı: Konuşmacı, konuya uygun biçimde el, kol ve yüz hareketleri yapabilir. Fakat gereksiz hareketler yap¬mak olumsuz etki yaratır
Jüri, konuşmaları bu yönlerden, genelde 100 puan üzerinden değerlendiril: Örneğin; tezin savunulması 40 puan, ses tonu ve vurgulamalar, konuşma becerisi ile jest ve mimikler 20'şer puan üzerinden değerlendirilir. Münazara sonunda grup temsilcilerininin ko¬nuşmalarını önce ayrı ayrı, sonra toplu olarak değerlendirir ve hangi grubun münazara¬yı kazandığını bildirir: Ayrıca en başarılı konuşmacıyı da seçebilir.
Münazara1arda esas; doğru olan tezi seçmek değil, tezini en iyi savunan, en güzel ko¬nuşan ekibi belirlemektir: Münazarayı kazanan ekibin tezinin doğru olduğu düşüncesi, yanlıştır. Yoğunlun renginin kara olduğu tezini savunan bir ekip, güzel ve inandırıcı ko¬nuşması ile münazarayı kazanabilir:
AÇ1KOTURUM
Toplumun tümünü yakından ilgilendiren bir konunun, dinleyiciler huzurunda bir baş¬kanın yönetiminde, değişik düşüncelere sahip yetkili kişilerce, çeşitli yönlerden tartışma¬sına ve incelenmesine açık oturum denir. Açık oturum, uzman kişiler arasında yapılabi¬leceği gibi, sınıf ta öğrenciler arasında da yapılabilir.
Açık oturumun hazırlanması:
Açık oturum yapılabilmesi için önce, toplumun ilgisini çekebilecek nitelikte bir konu seçilmelidir: Sınıf çalışmalarına bu konu, çevremizden, okulumuzdan veya sınıfımızdan, eğitim-öğretim sorunlarından seçilebilir.
Konu seçiminden sonra sıra, konuşmacıların seçimine gelir Salonda, radyoda, tele¬vizyonda, gazete ve dergilerde yapılan açık oturumlarda, o konu ile ilgili 3 - 5 kişi seçi¬lir Sınıf içi çalışmalarında bu sayı daha fazla olabilir. Hatta bütün sınıf açık oturuma ka¬tılabilir: Konuşmacılar; konuları ile ilgili araştırma ve inceleme yaparlar.
Açık oturumda konuşmalar bir başkan tarafından yönetilir. Sınıfta yapılan açık oturumlarda, ilk önce örnek olarak öğretmen başkanlık yapar. Daha sonraları sınıfın seçe¬ceği bir başkan açık oturumu yönetir. Açık oturumu yönetecek öğrencinin, konuşmacılar¬dan fazla konu hakkında hazırlık yapması gerekir. Çünkü başkan, oturumun başında ko¬nuyu ortaya koyar konuşmalar arasında bağlantıyı sağlar ve konuşmayı bir sonuca ulaş¬tırır Başkanın zeki ve kü1tüılü olması, güzel konuşması lazımdır.
Açık oturumda konuşmalar sıra ile yapılır. Konunun ayrıntılarına göre, konuşmacılar başkan tarafından, iki veya üç tur konuşturulur. Konuşmalar belli bir zaman süresi ile sınıflandırılmalıdır. Uzun konuşmalar dinleyenleri sıkar. Konuşmalar sırasında saygı ve nezaket kurallarına uymalı, uygunsuz konuşmalar ve davranışlar yapılmamalıdır. Başkan bu konuda kesin bir tavır takınmalıdır:
Toplumdaki açık oturumlar genellikle geniş salonlarda ve kalabalık bir dinleyici kit¬lesi önünde yapılır. Gazete, dergi, radyo ve televizyondaki açık oturumların izleyicileri, okuyucu ve dinleyicilerdir.
Açık oturumların, toplumun kültürel kalkınmasında ve çeşitli meselelerin çözümünde önemli bir yeri vardır. Açık oturuma katılan kişiler, tartışılan konunun yetkilisi ve uzman oldukları, o konu üzerinde derinlemesine bir araştırma yaptıkları için, dinleyenleri tat¬min ederler: Meselelere yeni bakış açıları getirirler: Dinleyenlerin bilgisini artırır, düşün¬ce ufkunu genişletirler.

PANEL
Bir konunun, karara varmaktan çok, çeşitli yönlerden aydın1atı1ması için, küçük bir topluluk önünde, bir sohbet havası içinde tartışılmasına panel denir. Panele politika di¬lince yuvarlak masa konferansı da denilmektedir. Panelde konuşmacı sayısı iki ise buna diyalog denir.
Paneli bir başkan yönetir Tartışmacı üyelerin sayısı en az 3, en fazla 6 olabilir. Bun¬ların her biri ayrı bir meslek kolundan seçilmelidir. Böylece konunun belli bir çerçeve içinde sıkışıp kalması önlenmiş olur. Konu, değişik yönlerden işlenir Panel tartışmaları küçük bir salonda, küçük bir dinleyici topluluğu önünde, mikrofonsuz olarak yapılır. Pa¬nel başkanı ortada olmak üzere, üyeler bir masa etrafında oturur1aı: Panelden önce baş¬kan ve üyeler toplanarak tartışma kurallarını belirlerler.
Panel başkanı, önce tartışmacı üyeleri dinleyenlere tanıtır. Ele alınan konunun ana hatlarını ortaya koyar Panel sonunda forum yapılıp yapılmayacağını açık1aı:
Panel resmiyetten uzak samimi bir sohbet havası içinde sürdürülür. Başkan, konuşma¬ların sırasını ve süresini düzen1eı: Açıklanması gereken konularla i1gi1 sorular sorar Pa¬nelin sonunda, din1eyici1eı; panel üyelerine soru sorma imkanına sahiptirler
Panel sonunda tartışma, din1eyici1ere de geçerse tartışma forum halini a111:
FORUM
Eski site devletlerinde toplumsal meseleleri görüşmek üzere toplanılan alanlara fo¬rum deniyordu. Bugün ise çok sayıda kimse tarafından belli bir konuda yapılan tartışma¬lara forum (genel toplantı) adı verilmektedir.
Ayrı bir tartışma şekli sayılmayan ve panelin devamı olarak yapılan forumu, genellik¬le panel başkanı yönetir. Fakat ayrı bir başkan da seçi1ebiliı:
Forum başkanı, din1eyici1ere forumun nasıl yapılacağı hakkında bilgi verir. Soru1aqk soruların kapsamını açık1aı: Tartışmanın konu dışına çıkmasını önler. Açıklamaya muh¬taç konuları ve soruları açar. Tartışmanın istenilen biçimde sürdürü1mesini sağ1aı: Forum sonunda ortaya çıkan görüş ve düşünceleri özetler.
Foruma katı1an1aı; açık ve kısa sorular sorma1ı, kıncı olmamaya dikkat etmeli, şahsi konulara giımemeli ve konu dışına çıkmamalıdırlar.
Forumda amaç, din1eyici1erin düşüncelerini harekete getirerek, konunun an1aşı1ması¬nı ve açıklık kazanmasını sağlamaktır. Forumdan önce belirebilecek yanlış düşünce ve görüşler de, forum sayesinde düzeltilebilir
Forumda konuşmacılar saygı ve nezaket kurallarının dışına çıkmamalıdır.: (Kompozisyon Sanatı, Sakin Ömer, Yuva Yayınları, İstanbul 2005) • Açık oturum, panel, sempozyum, forum gibi tartışmalar basın ve halk önünde ger¬çekleştirilirken münazara daha çok eğitim amacıyla sınıflarda düzenlenir. Münazarada di¬ğerlerinden farklı olarak jüri bulunur.
Açık oturum, panel ve forum bir başkan ve konusunda uzman konuşmacılardan oluş¬ması yönünden birbirine benzer. Forum dinleyicilerin de tartışmaya katılıp düşüncelerini ortaya koymaları yönünden açık oturum ve panelden ayrılır.
Bilgi şöleni ise dinleyicilere kapalı olması nedeniyle açık oturum, panel. münazara ve forumdan ayrılır.
• Bu tartışmaların topluma açık olmasının ya da açık olmayıp sadece sonuçlarının duyurulmasının amacı hedef dinleyici kitlesinin zevk, kültür ve anlayışıyla ilgilendirilebilir.




5.ETKINLIK


• Televizyondan bir tartışma programı izleyiniz.
• Bu programın tartışma kurallarına uygun olup olmadığını tartışıp sonuçların:. sözlü olarak ifade ediniz.





6. ETKINLIK

• Etkinlikte verilen yönergeler doğrultusunda bir tartışma düzenleyerek verilen tabloya göre tartışmacıları ve başkanı değerlendiriniz.

ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME

ı. * Açık oturum, panel, bilgi şöleni, münazara, forum tartışma türlerindendir
* İyi bir tartışmacıda diğer konuşmacıları saygıyla dinleme, başkanın söyledikleri¬ne uyma, konuşan kişinin sözünü kesmeme, söz almadan konuşmama, konu dışına çık¬mama gibi özellikler bulunur.
2. * Münazara daha çok sınıflarda düzenlenen tartışma türüdür (CD) * Başkan, sonucu bir rapor halinde düzenler (D)
* Peşin hükümler tartışmanın çıkış noktasıdır.(D)
* Katılımcılar, verilen zamana ve sıraya uyarlar.(D)

* Tartışmada amaç bir sonuca ulaşmak değil, kendi fikirlerini kabul ettirmektir.(Y) Çünkü tartışma sonunda başkan, görüşleri toplayarak belli bir sonuca ulaşır. Konuşmacıların kendi fikirlerini kabul ettirmeye çalışmaları, tartışmanın amacına ters düşer.
3. Sorunun doğru cevabı E seçeneğidir. Başkan, gerektiği zaman katılımcılara müda¬hale etmekle görevlidir. Konuşmacıların konu dışına çıkmalarını engelleyen başkan, ko¬nuşmacı1arın birbirini suçlamaya yönelik konuşmalarına da izin vermez.
4. Cevap C seçeneğidir. çünkü tartışma kuralları arasında diğer konuşmacıların sözü¬nü kesmek yoktur.
5. Doğru cevap D seçeneğidir Açık oturum bir tartışma türüdür.
6. Tartışmada belli kurallar vardır ve tartışma bu kurallar çerçevesinde gerçekleştirilir.
Münakaşa ise kuralları olmayan bir kargaşa ortamı yaratır

Sunum Konusuyla İlgili Sunu

Yukarıda download linki verilen sunum edebiyatdersi.net sitesinden alınmıstır. Makale www.dersnotlari.biz e aittir.
Lise 1 Edebiyat Sayfa 10 dan 81 e kadar tüm soru ve etkinliklerin cevapları!